Analizy ekonomiczne w przedsiębiorstwie

Analiza jest metodą poznawczą obiektów i zjawisk złożonych przez ich podział na elementy proste i zbadanie powiązań pomiędzy tymi elementami (zależności przyczynowo skutkowe)

Analizy ekonomiczne w przedsiębiorstwie możemy podzielid według różnorodnych kryteriów (rys.2). Najważniejsze z nich to:

  • przeznaczenie analiz,
  • czas, którego dotyczą,
  • zastosowane metody badawcze,
  • szczegółowośd opracowania,

Analiza ekonomiczna to:

1) Analiza stanów i procesów ekonomicznych w przedsiębiorstwie.
2) Dyscyplina naukowa dotycząca zespołu metod umożliwiających stosowanie diagnoz gospodarczych w przedsiębiorstwie.
3) Opracowanie diagnostyczne (dokument) lub czynności zmierzające do postawienia diagnozy gospodarczej.
Analiza ekonomiczna polega głównie na „odczytywaniu” wskaźników ekonomicznych tzn. na interpretacji zjawisk gospodarczych w nich zawartych..

Rzeczą analizy ekonomicznej jest stworzenie takiego zespołu metod poznawczych i środków badawczych, które umożliwiły by szybkie a równocześnie konkretne i uzasadnione opracowanie wniosków mogących być podstawą właściwych operatywnych decyzji.

Analiza ekonomiczna zmierza do ustalenia czy i w jakim stopniu działalność gospodarcza pozostaje w zgodności z zasadą racjonalnego działania; dotyczy to stanu osiągniętego jak i projektów przyszłego działania.

Analiza ekonomiczna jest procesem rozkładu i może mieć dwojaki charakter:

  • może być procesem fizycznym
  • może być procesem abstrakcyjnym.

Funkcje analizy ekonomicznej: 1. Funkcja poznawcza

  1. Funkcja informacyjna – przywołuje dualizm rozumienia analizy ekonomicznej, analiza ekonomiczna tworzy pewien system informacji (wymiar, o którym często się zapomina); dokładność wyniku zależy od systemu informacyjnego jaki się zbuduje ( dokładność i ilość danych)
  2. Funkcja kontrolna – nie kontrola
  3. Funkcja oceniająca
  4. Funkcja decyzyjna

Analiza ekonomiczna dzieli się na:

I Analiza finansowa – w jej zakresie znajdują się kategorie o charakterze finansowym i wynikowym.
II Analiza techniczno-ekonomiczna – zajmuje się procesem produkcji oraz szeroko rozumianymi zasobami.

Podstawowe etapy procedury analizy ekonomicznej:

  1. Zdefiniowanie obiektu badań
  2. Wybór kryterium oceny
  3. Wybór adekwatnej miary
  4. Ustalenie wzorca odniesienia
  5. Określenie odchyleń
  6. Postawienie wstępnej hipotezy, sformułowanie modelu i przeprowadzenie analizy przyczynowej
  7. Postawienie diagnozy
  8. Ustalenie działań racjonalizujących

Wskaźniki ekonomiczne:

  1. Czas
  • statyczne
  • dynamiczne
    . przy podstawie stałej
    . przy podstawie łańcuchowej
  • bieżące
  • okresowe
  • problemowe
  1. Pojemność: pole recepcji
  • syntetyczne
  • cząstkowe
    Pojemność: pole decyzji
  • sterowne
  • niesterowne
  1. Budowa
  • brutto
  • netto
  • ilościowe (bezwzględne, kwantytywne)
  • jakościowe (względne, kwalifikatywne)
  1. Jednostka
  • pieniężne
  • naturalne
  • umowne
    ODCHYLENIA
    ISTOTNE NIEISTOTNE
    ZALEŻNE NIEZALEŻNE
    KORZYSTNE NIEKORZYSTNE

Ogólne zasady sporządzania analizy ekonomicznej:

  1. Obiektywizm
  2. Istotność
  3. Wiarygodność
  4. Zwięzłość i przejrzystość
  5. Kompleksowość
  6. Aktualność

Trzy sposoby prezentacji analizy:

  1. Liczbami – szeregi, tablice
  2. Opisem – daje możliwość ujawnienia wniosków z analizy jakościowej, ze wskaźników
    niemieżalnych.
  3. Graficznie – pozwala na daleko idące skrócenie czasu percepcji

Źródła danych do analizy:

  1. Ewidencyjne
  • pierwotne
  • wtórne
  1. Pozaewidencyjne
  • wewnętrzne
  • zewnętrzne
    lub również
  • pierwotne
  • wtórne

Koszty i zyski przedsiębiorstwa:

Koszty są ważnym kryterium i miernikiem oceny efektywności przedsiębiorstwa. Ich zastosowanie w praktyce zarządzania wydaje się być nieograniczone. W analizie kosztów produkcji na potrzeby zarządzania dzielimy je na koszty: całkowite, przeciętne, jednostkowe, krańcowe, stałe i zmienne. Koszty te są określony sposób powiązane ze sobą.
Znajomość różnorodnych kosztów produkcji i związków zachodzących pomiędzy nimi jest niezbędna do prowadzenia analizy efektywności przedsiębiorstwa i maksymalizacji zysku przez nie na określonym rynku oraz w krótkim i długim okresie.
Analizując koszty produkcji w krótkim okresie, założyć trzeba stały poziom przynajmniej jednego czynnika produkcji. Przy tym założeniu każdy wzrost produkcji napotyka prawo spadających dochodów, w związku z czym rosną koszty produkcji.
Natomiast, analiza kosztów długim okresie czasu dotyczy tych sytuacji, w których przedsiębiorstwo zmienia nie tylko produkcję, lecz także strukturę kapitału. Zmiany te dotyczą wielkości i struktury takich czynników wytwórczych, jak: maszyny, budynki, budowle, ziemia itp. W długim okresie przedsiębiorstwo zmienia więc wielkość i strukturę swojego wyposażenia kapitałowego.
W analizie kosztów produkcji w długim okresie zasadnicza rolę odgrywa kategoria przeciętnych kosztów całkowitych.