Pojęcie analizy ekonomicznej obejmuje system różnorodnych metod badania naukowego, które polegają na rozłożeniu badanego przedmiotu lub zjawiska na części składowe w celu wykrycia składników albo logicznej abstrakcji niezbędnej do pełnego poznania całości i sformułowania odpowiedniej decyzji. Takie ujęcie analizy wyraźnie podkreśla jej utylitarny charakter. Chodzi tu o wykorzystanie analizy w zarządzaniu przedsiębiorstwem do rozszerzenia i utrwalenia racjonalnych warunków i sposobów działania oraz do ograniczenia i likwidacji niegospodarności i marnotrawstwa. Zadanie to jest możliwe do zrealizowania wówczas, gdy kierownictwo przedsiębiorstwa ma ścisłe, odpowiednio przetworzone oraz dostarczone możliwie szybko informacje.
Analiza ekonomiczna działalności przedsiębiorstwa powinna spełniać pięć następujących wymagań formalnych i merytorycznych:
Przedmiotem analizy ekonomicznej przedsiębiorstwa są jego wyniki, stan i pozycja oraz organizacja i metody działania.

W ostatnim dwudziestoleciu analiza ekonomiczna przekształciła się w odrębną dyscyplinę naukową, która wyrosła z ekonomik szczegółowych i jest bardzo ściśle powiązana z wieloma innymi dyscyplinami naukowymi - statystyką, rachunkowością, finansami, matematyką, planowaniem, technologią itp.
Z przedmiotowego punktu widzenia w analizie ekonomicznej należy wyróżnić przede wszystkim:
- analizę makro i mikroekonomiczną,
- analizę finansową i techniczno-ekonomiczną.
